ഉബുന്ദു 26.04 LTS പതിപ്പും, കൂടിയ RAM ഉപയോഗവും: ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ടോ?

ഉബുന്ദു 26.04 LTS പതിപ്പ് ഏപ്രിൽ 23 തീയതി റിലീസ് ചെയ്തു. ലിനക്സ് അധിഷ്ഠിത ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങളെ വ്യക്തിഗത ഉപയോഗത്തിനും, വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തും പരിചിതമാക്കിയതിനു പ്രധാന കാരണം  ഉബുന്ദുവാണ്. Ubuntu 26.04 (Resolute Raccoon) LTS പതിപ്പിൽ മിനിമം റാം (RAM) ആവശ്യകത 6 GB ആയി വർദ്ധിപ്പിച്ചത് കുറഞ്ഞ മെമ്മറിയുള്ള കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നവർക്ക് ഒരു വെല്ലുവിളിയാണ്. ഇതിന്റെ പിന്നിലെ വസ്തുതകൾ പരിശോധിക്കാം.  

ആശങ്കക്ക് കാരണങ്ങൾ

സാധാരണക്കാർ നിലവിൽ ഉപയോഗിച്ച് കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ലാപ്ടോപ്പ്, ഡെസ്ക്ടോപ്പ് അടക്കമുള്ള കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ മിക്കവാറും കുറഞ്ഞ RAM ശേഷിയുള്ളവ ആയിരിക്കും. പുതിയ പതിപ്പ് ഉബുന്ദു മികച്ച രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കേണ്ടവർ RAM ശേഷി ഉയർത്തേണ്ടി വരും.  കൂടുതൽ RAM ആവശ്യകത ഉബുന്ദു ഉപയോഗിക്കുന്നവർക്ക് ബുദ്ധിമുട്ട് ഉണ്ടാക്കും. RAM വില 2026 ൽ വളരെയധികം ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.  AI കമ്പനികളുടെ വൻതോതിലുള്ള ആവശ്യവും, സാധാരണ റാം ഉല്പാദനം കുറഞ്ഞതുമാണ് നിലവിലെ ഈ വിലക്കയറ്റത്തിന് പിന്നിൽ. ChatGPT പോലുള്ള AI സേവനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വലിയ ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾക്ക് ഭീമമായ അളവിൽ റാം ആവശ്യമാണ്. സാധാരണ കമ്പ്യൂട്ടറുകളേക്കാൾ ഉയർന്ന ശേഷിയുള്ള RAM ആണ് ഡാറ്റ സെന്ററുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. നിർമ്മാതാക്കൾ ലാഭം ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇത്തരം വലിയ കമ്പനികൾക്ക് (Microsoft, Google, Meta) മുൻഗണന നൽകുന്നു. ഇത് മൂലം, സാധാരണ ഉപഭോക്താക്കൾക്കുള്ള റാമിന്റെ ലഭ്യത കുറയാൻ കാരണമായി. 

മറ്റൊരു സാങ്കേതിക കാരണം, പഴയ DDR4 സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ നിന്ന് പുതിയ DDR5-ലേക്ക് വിപണി മാറുകയാണ്. നിർമ്മാതാക്കൾ DDR4 ഉല്പാദനം കുറച്ചതോടെ അതിന്റെ വില കൂടാൻ തുടങ്ങി. അതേസമയം, DDR5-ന് ഇപ്പോഴും ആവശ്യത്തിന് ഉല്പാദനം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അതിനും ഉയർന്ന വിലയാണ് ഈടാക്കുന്നത്.  2026 അവസാനത്തോടെ മാത്രമേ ഇതിൽ വലിയൊരു മാറ്റം പ്രതീക്ഷിക്കാനാവൂ.

RAM ശേഷി ഉയർത്തിയതിന് പിന്നിൽ

ഉബുന്ദു 26.04 LTS പതിപ്പിനു വേണ്ട ഹാർഡ്‌വെയർ ശേഷി (System Requirements) വർദ്ധിപ്പിച്ചതിന് പിന്നിൽ സാങ്കേതികവും, പ്രവർത്തനപരവുമായ കാരണങ്ങളുണ്ട്. 

Ubuntu ഉപയോഗിക്കുന്ന GNOME ഡെസ്ക്ടോപ്പ് എൻവയോൺമെന്റ് ഓരോ അപ്‌ഡേറ്റിലും കൂടുതൽ ആധുനികമായ വിഷ്വൽ എഫക്റ്റുകളും, ഫീച്ചറുകളും ഉൾപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. Kubuntu വിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന KDE ഡെസ്ക്ടോപ്പിനും ഇതേ അവസ്ഥയാണ്. ഇവ സുഗമമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ കൂടുതൽ മെമ്മറി ആവശ്യമാണ്. 

ഇന്നത്തെ വെബ് ബ്രൗസറുകളും മറ്റ് ആപ്ലിക്കേഷനുകളും പ്രവർത്തിക്കാൻ തന്നെ വലിയ അളവിൽ റാം ആവശ്യമാണ്. ഫയർഫോക്സ്, ക്രോം ബ്രൗസറുകൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ഏതാനും ടാബുകൾ തുറന്നിട്ടാൽ തന്നെ RAM ഉപയോഗം 1 GB അടുത്ത്  എത്തും. 

സിസ്റ്റം സെക്യൂരിറ്റി, ഇൻഡെക്സിംഗ്, ഓട്ടോമാറ്റിക് അപ്‌ഡേറ്റുകൾ, ക്‌ളൗഡ്‌ സേവനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ബാക്ക്ഗ്രൗണ്ട് സേവനങ്ങൾ തടസ്സമില്ലാതെ നടക്കാൻ കൂടുതൽ RAM ആവശ്യമാണ്.

എന്താണ് പ്രതിവിധി

RAM ശേഷി ഉയർത്തുക എന്നതാണ് ഒന്നാമത്തെ പോംവഴി. പക്ഷേ, പുതിയ RAM-ന് വില വളരെ കൂടുതലാണ്. Used RAM കുറഞ്ഞ വിലക്ക് വാങ്ങാൻ ഓൺലൈൻ സ്റ്റോറുകൾ വഴി കിട്ടും. പഴയ 4 GB RAM വാങ്ങി,  നിലവിലെ 4 GB യെ 8 GB ആയി ഉയർത്താൻ പറ്റും.   നിങ്ങളുടെ കമ്പ്യൂട്ടറിൽ 6 GB റാം ഇല്ലെങ്കിൽ, Ubuntu-വിന് പകരം Lubuntu അല്ലെങ്കിൽ Xubuntu പോലുള്ള പതിപ്പുകൾ ഉപയോഗിക്കാം. ഇവ കുറഞ്ഞ റാമിലും വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തവയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, Xubuntu, Lubuntu പുതിയ പതിപ്പുകൾക്ക് RAM ഉപയോഗം കൂടുതലാണ്. അതുമല്ലെങ്കിൽ, പഴയ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ ചീറിപ്പായാൻ Debian ലിനക്സ് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. 

ഇ-ബുക്ക് വായനക്കാരേ, ഇതിലേ ഇതിലേ !!

ഇ-റീഡറുകളിൽ വായന വളരെ സുഖകരമാണ്. ഇ - ബുക്കുകൾ വായിക്കുമ്പോൾ വായനക്കാരന് അക്ഷരങ്ങളുടെ വലിപ്പം (Font size), ഫോണ്ട് സ്റ്റൈൽ, വരികൾക്കിടയിലുള്ള അകലം എന്നിവ മാറ്റാൻ സാധിക്കും. കൂടാതെ ബാക്ക്ഗ്രൗണ്ട് നിറം മാറ്റാനും (ഉദാഹരണത്തിന് രാത്രിയിൽ വായിക്കാൻ Dark Mode) എളുപ്പമാണ്. ഇ-റീഡറുകൾ കൊണ്ടു നടക്കാനും സൗകര്യപ്രദമാണ്. ഇ-ഇങ്ക് (E-Ink) ഡിസ്പ്ളേ ആയതിനാൽ കണ്ണിനു സുഖകരമാണ്, ഇ-ബുക്ക് റീഡറുകൾക്ക് ആഴ്ചകളോളം ബാറ്ററി ബാക്കപ്പും ലഭിക്കും.

ഇ-ബുക്ക് റീഡർ ഏതു വാങ്ങണമെന്ന് ആരോട് ചോദിച്ചാലും, ആമസോൺ കിൻഡിൽ (Amazon Kindle) മതിയെന്ന് പറയും. കിൻഡിൽ റീഡറിന്റെ പ്രചാരം അത്രക്കുണ്ട്. കൂടുതൽ പുസ്തകങ്ങൾ ആമസോണിൽ നിന്ന് വാങ്ങുന്നവർക്ക് കിൻഡിൽ റീഡർ നല്ലതാണ്. ആമസോൺ പ്രൈം മെമ്പർഷിപ്പ് ഉള്ളവർക്ക് കിൻഡിൽ പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കാൻ ആകർഷകമായ ചില ഓഫറുകൾ ലഭ്യമാണ്. പക്ഷെ കിൻഡിൽ റീഡറിന് ചില പോരായ്മകൾ ഉണ്ട്. 

കിൻഡിൽ റീഡർ ഞാൻ ഉപയോഗിച്ചപ്പോൾ സ്വാതന്ത്ര്യക്കുറവ് തോന്നി. കിൻഡിൽ റീഡറിൽ സ്വതന്ത്ര ഫോർമാറ്റ് ആയ EPUB നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കാൻ പറ്റുന്നില്ല എന്നതാണ് പ്രധാന പ്രശ്നം. ഡിജിറ്റൽ പുസ്തകങ്ങൾക്കായി (e-books) ലോകമെമ്പാടും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു ഫയൽ ഫോർമാറ്റാണ് EPUB (Electronic Publication). വേൾഡ് വൈഡ് വെബ് കൺസോർഷ്യം (W3C) ആണ് നിലവിൽ EPUB മാനദണ്ഡങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുന്നത്. വായിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണത്തിന്റെ (സ്മാർട്ട്‌ഫോൺ, ടാബ്‌ലെറ്റ്, ഇ-റീഡർ) സ്ക്രീൻ വലിപ്പത്തിനനുസരിച്ച് ഇതിലെ അക്ഷരങ്ങളും വരികളും തനിയെ ക്രമീകരിക്കപ്പെടും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ചെറിയ ഫോണിലായാലും വലിയ ടാബ്‌ലെറ്റിലായാലും വായന സുഖകരമായിരിക്കും.

EPUB ഫോർമാറ്റിലുള്ള പുസ്തകം, കാലിബർ (Calibre) സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഉപയോഗിച്ച് MOBI, AZW3 എന്നീ  ഫോർമാറ്റിലേക്ക്  മാറ്റിയ ശേഷം കിൻഡിൽ ഉപയോഗിച്ച് വായിക്കാം.  കിൻഡിലിന്റെ പുതിയ പതിപ്പുകളിൽ EPUB ഫോർമാറ്റിലെ  പുസ്തകങ്ങൾ പരിവർത്തനം ചെയ്യാൻ സൗകര്യമുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, പകർപ്പവകാശം ലംഘനം ഇല്ലാത്ത പുസ്തകങ്ങൾ മാത്രമേ വായിക്കാൻ സാധിക്കൂ. സാധാരണക്കാർക്ക് ഇ-ബുക്കുകൾ വില കൊടുത്തു വാങ്ങി വായിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ട്. കാരണം, അച്ചടിച്ച പുസ്തകങ്ങളും, അതിന്റെ ഇ-ബുക്ക് പതിപ്പുകൾക്കും വിലയിൽ വലിയ വ്യത്യാസമില്ല. 

ഇ-ബുക്കുകൾ അടക്കമുള്ള ഡിജിറ്റൽ സൃഷ്ടികളുടെ അനധികൃത വിതരണവും പകർപ്പവകാശ ലംഘനവും തടയാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന സാങ്കേതിക വിദ്യയാണ് DRM (Digital Rights Management). ഇ-ബുക്ക് ഫയലിലെ വിവരങ്ങളെ പ്രത്യേക കോഡുകളാക്കി മാറ്റുന്നു (Encryption). ഈ പുസ്തകം വായിക്കണമെങ്കിൽ ഒരു പ്രത്യേക 'Digital Key' ആവശ്യമാണ്. പുസ്തകം വാങ്ങുമ്പോൾ, ആമസോൺ അല്ലെങ്കിൽ കോബോ പോലുള്ള കമ്പനികൾ നിങ്ങളുടെ ഉപകരണത്തിലേക്ക് ഈ കീ കൂടി നൽകുന്നു. ഈ കീ ഇല്ലാത്ത മറ്റൊരു ഉപകരണത്തിലോ ആപ്പിലോ ആ ഫയൽ തുറക്കാൻ സാധിക്കില്ല. DRM നീക്കിയ പുസ്തകങ്ങൾ അനധികൃതമായി ഡൌൺലോഡ് ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്ന ഓൺലൈൻ ഗ്രൂപ്പുകളും, വെബ്സൈറ്റുകളും സജീവമാണ്. അവിടെ നിന്നും പുസ്തകങ്ങൾ ഡൌൺലോഡ് ചെയ്തു വായിക്കുകയാണ് മിക്കവരും ചെയ്യുന്നത്. സ്വതന്ത്രമായി  (Open Access) പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന പുസ്തകങ്ങളും ലഭ്യമാണ്. ഇ-ബുക്കുകൾ കൂടുതലും EPUB ഫോർമാറ്റിൽ ലഭ്യമായതിനാൽ കിൻഡിലിനു പകരം മറ്റൊരു ഇ-ബുക്ക് റീഡർ ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്.

   

കിൻഡിലിന്റെ പോരായ്മകളെ മറികടക്കാൻ ജപ്പാനിലുള്ള റകുട്ടെൻ (Rakuten Group, Inc.) കമ്പനിയുടെ കോബോ എന്ന റീഡറിനു കഴിയും. 2012-ലാണ് അവർ കനേഡിയൻ കമ്പനിയായ കോബോയെ വാങ്ങിയത്. ബാർസിലോണ ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബിന്റെ പഴയ ജേഴ്‌സിയിൽ Rakuten എന്ന പേര് മിക്കവരും കണ്ടിട്ടുണ്ടാവും. ആദ്യത്തെ കിൻഡിൽ ഇ-റീഡർ 2007 നവംബർ 19-നാണ് ആമസോൺ പുറത്തിറക്കിയത്. കോബോയുടെ ആദ്യത്തെ ഇ-റീഡർ 2010 മെയ് 1-നാണ് ഔദ്യോഗികമായി വിപണിയിലെത്തിയത്. കോബോ റീഡറുകൾ ഇന്ത്യൻ വിപണിയിൽ മുൻകാലങ്ങളിൽ ലഭ്യമായിരുന്നെങ്കിലും, 2023 മുതൽ നേരിട്ട് ഇന്ത്യയിൽ വിൽക്കാൻ തുടങ്ങി. 

EPUB, PDF, MOBI തുടങ്ങി മിക്കവാറും എല്ലാ ഫോർമാറ്റുകളും കോബോ നേരിട്ട് സപ്പോർട്ട് ചെയ്യും. ഗൂഗിൾ ഡ്രൈവ്, ഡ്രോപ്പ്ബോക്സ് തുടങ്ങിയ ക്‌ളൗഡ്‌ സ്റ്റോറേജിൽ പുസ്തകം ഇട്ടാൽ, കോബോ റീഡർ വഴി എടുത്തു വായിക്കാൻ എളുപ്പമുണ്ട്. ആമസോൺ സ്റ്റോർ പോലെ, കോബോ സ്റ്റോറും വളരെ വലുതാണ്. ഇതിനും പുറമേ, OverDrive (Libby) സപ്പോർട്ട് എന്ന സംവിധാനം വഴി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പല പബ്ലിക് ലൈബ്രറികളിൽ നിന്നും പുസ്തകങ്ങൾ നേരിട്ട് ഈ ഉപകരണം വഴി കടമെടുക്കാം.

കിൻഡിൽ റീഡർ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഇന്റർഫേസ് ഉപയോഗിക്കാൻ വളരെ എളുപ്പമാണ്. എന്നാൽ, വായനക്കാരന് സെറ്റിംഗ്സുകളിൽ മാറ്റങ്ങൾ (Customisation) വരുത്താൻ പരിമിതികളുണ്ട്. കിബോയിൽ പുതിയ ഫോണ്ടുകൾ ലോഡ് ചെയ്യാനും, മാർജിനുകൾ മാറ്റാനും, വായനയുടെ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് നോക്കാനും കൂടുതൽ സൗകര്യങ്ങളുണ്ട്. EPUB ഫയലുകൾ തടസ്സമില്ലാതെ വായിക്കണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ കോബോ വാങ്ങിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. 

ഇന്ത്യൻ വിപണിയിൽ ലഭ്യമായ പ്രധാനപ്പെട്ട കോബോ (Kobo) ഇ-റീഡർ മോഡലുകൾ പരിചയപ്പെടുത്താം:

കോബോ ക്ലാര ബി.ഡബ്ല്യു (Kobo Clara BW)

കോബോയുടെ എൻട്രി ലെവൽ മോഡലാണ്. 

ഡിസ്‌പ്ലേ: 6 ഇഞ്ച് ബ്ലാക്ക് ആൻഡ് വൈറ്റ് സ്ക്രീൻ (E Ink Carta 1300).

പ്രത്യേകത: വളരെ വേഗത്തിലുള്ള പേജ് മാറ്റവും വ്യക്തമായ അക്ഷരങ്ങളും. വെള്ളത്തിനടിയിൽ വീണാലും കേടുപറ്റില്ല (IPX8 Waterproof).

സ്റ്റോറേജ്: 16 GB (ഏകദേശം 12,000 പുസ്തകങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കാം).

വില: ഏകദേശം ₹14,999.

കോബോ ക്ലാര കളർ (Kobo Clara Colour)

കുറഞ്ഞ വിലയിൽ ലഭിക്കുന്ന കളർ ഡിസ്പ്ളേ ഉള്ള മോഡലാണിത്. പുസ്തകങ്ങളിലെ കവർ ചിത്രങ്ങളും ഹൈലൈറ്റുകളും നിറത്തിൽ കാണാൻ സാധിക്കും. കോംപാക്ട് ആയതുകൊണ്ട് യാത്രകളിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ എളുപ്പമാണ്. ഇതിനും വാട്ടർപ്രൂഫ് സൗകര്യമുണ്ട്.

ഡിസ്‌പ്ലേ: 6 ഇഞ്ച് കളർ സ്ക്രീൻ (E Ink Kaleido 3).

സ്റ്റോറേജ്: 16 GB.

വില: ഏകദേശം ₹16,999.

കോബോ ലിബ്ര കളർ (Kobo Libra Colour)

കളർ ഡിസ്പ്ളേ ഉള്ള ലിബ്ര മോഡൽ ആണ്. പേജ് മാറ്റാൻ പ്രത്യേക ബട്ടണുകൾ (Physical buttons) ഇതിലുണ്ട്. കൂടാതെ Kobo Stylus 2 ഉപയോഗിച്ച് പുസ്തകങ്ങളിൽ കുറിപ്പുകൾ എഴുതാനും സാധിക്കും (സ്റ്റൈലസ് പ്രത്യേകം വാങ്ങണം).

ഡിസ്‌പ്ലേ: 7 ഇഞ്ച്.

സ്റ്റോറേജ്: 32 GB.

വില: ഏകദേശം ₹19,999.

കോബോ സേജ് (Kobo Sage)

കോബോയുടെ പ്രീമിയം ഇ-റീഡറാണ്. ഇതിന്റെ ഒരു വശത്ത് പേജ് മറിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഫിസിക്കൽ ബട്ടണുകളുണ്ട്. പുസ്തകം ഒരു കൈകൊണ്ട് പിടിച്ചു വായിക്കുന്നവർക്ക് ഇത് വളരെ സൗകര്യപ്രദമാണ്.  E Ink Carta 1200 ഏറ്റവും പുതിയ ഡിസ്‌പ്ലേ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാൽ അക്ഷരങ്ങൾ കൂടുതൽ തെളിച്ചമുള്ളതും പേജ് മാറുന്നത് വളരെ വേഗത്തിലുമാണ്.

ഡിസ്‌പ്ലേ: 8 ഇഞ്ച്.

സ്റ്റോറേജ്: 32 GB.

വില: ഏകദേശം ₹26000.

കോബോ എലിപ്സ 2E (Kobo Elipsa 2E)

ഇതൊരു ഇ-റീഡർ മാത്രമല്ല, ഒരു ഡിജിറ്റൽ നോട്ട്ബുക്ക് കൂടിയാണ്. വലിയ സ്ക്രീൻ ആവശ്യമുള്ളവർക്കും, പഠനാവശ്യങ്ങൾക്കും അനുയോജ്യമാണ്. ഇതിനൊപ്പം Kobo Stylus 2 സൗജന്യമായി ലഭിക്കും. പി.ഡി.എഫ് (PDF) ഫയലുകൾ വായിക്കാനും അവയ്ക്ക് മുകളിൽ കുറിപ്പുകൾ എഴുതാനും ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ മോഡലാണിത്.

ഡിസ്‌പ്ലേ: 10.3 ഇഞ്ച് വലിയ ബ്ലാക്ക് ആൻഡ് വൈറ്റ് സ്ക്രീൻ.

സ്റ്റോറേജ്: 32 GB.

വില: ഏകദേശം ₹40,000 - ₹45,000

 

എവിടെ നിന്ന് വാങ്ങാം?

ഇന്ത്യയിൽ Flipkart, Amazon എന്നീ ഓൺലൈൻ സ്റ്റോറുകൾ വഴിയാണ് കോബോ ഇ-റീഡറുകൾ പ്രധാനമായും വിൽക്കുന്നത്. വിൽപ്പന മേളകൾ നടക്കുമ്പോൾ ഇ-റീഡറുകളുടെ വില കുറയാറുണ്ട്.

പി.ഡി.എഫ് (PDF) രൂപത്തിലുള്ള ഡോക്യൂമെന്റുകൾ കൂടുതൽ വായിക്കുന്ന ആളുകൾക്ക് , 6 ഇഞ്ച് സ്ക്രീൻ വലുപ്പമുള്ള റീഡറുകളെ അപേക്ഷിച്ച് 8 ഇഞ്ച് സ്ക്രീൻ (Libra Colour/Elipsa 2E) കൂടുതൽ ഉപകാരപ്പെടും. സാങ്കേതികമായി നോക്കിയാൽ, ഓപ്പൺ ഫോർമാറ്റുകൾ (EPUB പോലെ) ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവർക്കും കൂടുതൽ ഫീച്ചറുകൾ പരീക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കും കോബോ ആണ് കൂടുതൽ അനുയോജ്യം.

അനുബന്ധം: മലയാളം ഇ-ബുക്കുകൾ താരതമ്യേന കുറവാണ്. കൂടുതൽ പുസ്തകങ്ങളും ഇംഗ്ലീഷിലാണ് ലഭ്യമാകുക.